Diksyonè - Mokreyol

1910 rezilta

Sid: Yonn nan kat pwen kadinal yo. Li opoze a nò.
Sik: Yon preparasyon, konsantrasyon ji kann ki fè likid sa a vini fè yon poud tankou sab, men li dous e li fonn nan likid. Nenpòt poud dous.
Siklòn: Siklòn: Yon gwo chanjman nan fonksyónman nòmal lanati ki bay anpil van fò ki ap vire nan yon sèl plas. Siklòn bay gwo lapli ki kapab detri anpil bagay nan yon tan kout. Van yon siklòn kapab vire nan yon sèl plas avèk yon vitès pi vit pase 150 kilomèt chak inèdtan pandan li ap deplase avèk yon vitès 10 kilomèt chak inèdtan konsa.
Sikre: Eta yon bagay ki vini dous paske li gen sik ki fonn nan yon li. Yon bagay ki gen sik nan li.
Siksesyon: Eta nenpòt bagay, moun ki ranplase, ki vini apre yon lòt bagay, moun.
Silans: Absans bri, son avèk pale. Eta yon moun ki pa vle reponn yon kesyon.
Silvouplè: Silvouplè: Ekspresyon nan bouch yon moun ki vle montre li pa merite yon sèvis li ap mande. Mo moun itilize pou sipliye yon lòt moun pou rann li yon sèvis. Yon moun ki vle mande yon asasen pou li pa touye li kapab di asasen an: silvouplè pa touye mwen.
Siman: Yon poud koulè gri mason itilize pou yo fè mòtye ki ap vini di anpil lè li sèch. Yon lakòl kòdonye itilize pou yon kole moso kui nan semèl soulye.
Simante: Mete mòtye ki gen siman nan li sou yon moso tè, andedan chanm yon kay.
Simetyè: Yon plas kote ki gen anpil kavo pou moun mouri avèk moso tè pou antere moun mouri. Dènye plas kote yon moun ki sou tè a gen pou yo ale. Dènye plas kote moun mennen fanmiy yo pou ale pran dènye repo yo.
Sinema: Plizyè sèn teyat ki kole ansanm e anrejistre sou yon band-mayetik pou bay imaj sèn yo menm jan yo te anrejistre a sou yon gwo ekran. Gwo ekran sa yo bay tout gwosè aktè avèk aktris yo nòmalman tankou nan lavi reyèl. Film. Yon kay ki gen anpil chanm nan li kote gen yon film ap jwe nan chak chanm yo.
Sinistre: Kantin. Manje gwo peyi tankou Etazini te konnen voye bay peyi pòv yo pou separe bay moun ki pa kapab achte manje pou swen tèt yo, pitit yo. chèf peyi pòv yo te konnen vann manje sa yo pou yon montan lajan ki pi piti pase kantite lajan yo kapab achte manje nan mache. Eta moun nan yon zòn kote yon siklòn fini pase.
Sipliye: Mande yon moun yon sèvis yon fason pou montre moun nan grandè li avèk respè li kapab jwenn si li rann sèvis sa.
Sipò: Sipò: Yon fòs etranje ki nesesè pou yon moun jwenn yon nivo satisfaksyon. Aksyon yon moun ki dakò avèk yon bagay yon lòt moun fè. Bagay ki nesesè pou yon bagay, yon moun kapab kenbe yon pozisyon. Konvèsasyon yon moun gen avèk yon lòt moun ki gen yon moun nan fanmiy li, pwòch li mouri.
Sipòte: Sipòte: Aksyon yon moun, yon bagay ki bay sipò. Bay sipò.
Sis: Sizyèm chif nan nonb pozitif yo. 6. Senk plis en. Twa miltipliye pa de.
Sispann: Moman kote yon bagay kanpe pou rekòmanse ankò yon lòt lè. Kanpe.
Sitadèl-Laferyè: Pi gwo moniman nan peyi Ayiti ki nan nò peyi a e sou yon mòn nan do vil Sen-Rafayèl. Ayisyen te konstwi li sou gouvènman Anr Kristòf ki te yon wa nan zòn sa a. Kote batiman sa a sitiye a te ede wa a defann wayòm li kont lòt peyi e lòt pati nan peyi Ayiti a menm ki te gen yon lòt gouvènman nan tèt li. Jodia, Sitadèl la se yonn nan pi gwo mèvèy nan lemond.
Sitiye: Kote yon bagay tankou yon moso tè, ki pa janm deplase, ye.
Sitwayen: Moun ki pote nasyonalite yon peyi. Moun ki te fèt nan yon peyi e ki rete kenbe nasyonalite li te genyen nan menm peyi sa.
Sitwon: Grenn yon pye bwa ki gen anpil asid nan li. Yon grenn sitwon gen prèske menm fòm avèk yon ze poul. Sitwon gen koulè vè anvan li mi e apre sa li vini gen koulè jón. Yon pye sitwon gen anpil pikan sou li e li pa grandi tou dwa apre li fini rive yon wotè.
Sitwonad: Limonad. Yon ji ki gen dlo, sitwon avèk sik nan li. Li pote non sitwonad la paske li gen sitwon nan li.
Sitwonnen: Fwote moso sitwon sou yon bagay tankou vyann epi mete ji sitwon nan li.
Siv: Yon epis ki gen koulè vè e ki bay manje bon gou. Ayisyen itilize siv anpil nan manje, men li pa bon pou moun manje anpil siv lè moun nan kòmanse granmoun.
Sivik: Nenpòt bagay ki gen rapò avèk yon sitwayen yon peyi tankou vote, ale nan lagè, patisipe nan jiri e latriye.
Sivil: Tout moun ki pa oblije mete inifòm sou yo pou abiye, fè travay yo, patisipe nan yon òganizasyon. Moun ki pa lye avèk yon gwoup militè.
Siviv: Kontinye viv malgre tout danje, tribilasyon ki te kapab kòz lanmò.
Siwo: Nenpòt likid ki gen anpil sik nan li. Likid syantis nan branch medikal yo prepare pou kèk maladi tankou grip. Nenpòt bagay ki dous anpil. Siwo Myèl, Yon siwo myèl mete nan lasi yo epi moun separe lasi a avèk siwo a.
Siye: Fwote yon bagay sèch sou fas yon bagay ki gen yon likid pou retire likid la sou fas bagay sa a. Pase yon bagay tankou papye, twal sou pati nan yon bagay ki gen pousyè pou netwaye li, retire pousyè yo.
Siyen: Travay yon moun ki ekri non li anba yon ekriti pou fè nenpòt moun ki ap li tèks sa a konnen ki moun ki te ekri li, menmsi non moun ki anba tèks la pate ekri tèks la, li aksepte pran tout responsablite tèks la lè li siyen anba li. Anpil moun chache envante yon senbòl yo panse lòt moun pa kapab imite pou ranplase non yo nan sitiyasyon konsa.
Somye: Yon matla ki gen resò an fè e eponj sou tèt resò yo pou pèmèt matla a fè resò lè moun kouche sou li. Tout kote kò moun nan fè vant matla ap pouse eponj pou sipòte pati sa a nan kò moun nan.
Somèy: Somèy: Dòmi. Eta kote yon pa konnen anyen ki ap pase sou kote e li kapab fè rèv. Somèy prèske menm jan avèk lanmò. Yon moun ki sou kapab rantre nan yon somèy ki pre lanmò anpil paske li difisil pou moun sa a reveye.
Son: Nenpòt bagay zòrèy kapab tande.
Sonnen: Eta yon bagay ki fè yon gwo son ki twò fò pou moun koute. Son yon klòch fè.
Sosis: Vyann moulen ki ranje nan yon moso trip, nan kèk ti sak ki prepare avèk materyèl ki gen prèske menm gou avèk trip bèt. Sosis kapab long anpil, men machann koupe yo nenpòt longè moun ki ap achte yo vle machann nan koupe yo. Gen sosis ki fèt avèk vyann anpil diferan bèt.
Sosyete: Gwoup moun ki antann yo pou yo viv ansanm; konsa yo fè lwa pou esplike dwa avèk devwa chak moun. chak moun fèt pou konnen kijan pou yo konpòte yo pou pyès moun pa anniye moun ki ap viv sou kote yo. Kapab gen plizyè sosyete nan yon peyi, men nòmalman yon peyi se yon sosyete.
Soti: Kite andedan yon bagay epi ale. Sib chemen pou ale deyò yon bagay tankou yon kay. Aksyon yon moun ki pran wout ale kite yon espas fèmen, andedan yon bagay kote li te ye tankou dlo.
Sou: Okipe pozisyon anlè yon bagay, men toupre bagay la e kèk fwa kole anlè bagay la. Bwè bwason ki gen alkòl nan li e ki fè moun nan pèdi ekilib mache li. Yon moun ki sou pa gen bon konsyans e li pale anpil. Sou Do, Yon langaj moun itilize pou di yo ap pote yon bagay, yon responsablite sou do yo.
Soudan: Yon peyi nan lès e mitan kontinan afriken an. Kapital peyi sa rele Katoum.
Souf: Sous lavi. Yon bagay envizib nan kò moun ki kenbe li nan lavi. Yon pwodui chimik lè li boule ki disparèt e ki pa men kite sann. Yon pati andedan kèk bèt. Souf kapab evapore nan dife.
Soufrans: Eta yon moun ki ap soufri. Yon soufrans kapab fizik, imajinè e latriye. Doulè.
Soufri: Eta yon moun ki santi yon pati nan kò li tankou men li, pye li, pozisyon yon pò ap fè li mal. Lè se kè yon moun ki ap fè li mal soufrans moun nan kapab imajinè paske nenpòt pati nan kò yon moun kapab transmèt yon doulè, menmsi li pa vrè bay kè moun nan. Moun ki pè pou li pa gen yon maladi kapab santi li vini gen maladi a.
Soulaje: Eta yon moun soufrans li, doulè li pase. Eta yon moun ki sispann soufri. Jan yon moun santi li lè responsablite li te genyen soti sou do li, ale kite li.
Soulajman: Bagay moun itilize pou retire doulè, soufrans, chay ki te sou do yo.
Souliye: Pase yon liy anba yon bagay tankou yon mo nan yon tèks.
Soulye: Yon bagay moun itilize pou kouvri pati anba nan pye yo pou li pa touche atè e evite frape pati sa a ki enpòtan anpil pou yo mache. Gen plizyè diferan soulye: kèk nan yo kout, kèk nan yo wo e yo kouvri plis pati nan pye moun pou pwoteje li plis.
Soupe: Yon repa tankou labouyi, banana, avwán ayisyen manje lannwit anvan yo ale kouche pou nwit la.
Soupoudre: Yon bagay ki sanble avèk sosis machann vyann ki vann vyann kochon prepare. Li bay manje bon gou. Machann sa yo prann trip kochon apre yo fini touye li, yo prepare epis pou mete nan li, yo melanje li avèk kèk ti moso vyann avèk trip ki pi piti yo pou mete andedan yon branch trip ki pi gwo. Malgre soupoudre a pa andedan refrijeratè pou konsève, ayisyen panse li pi bon e tout tan li pi santi anpil ayisyen pi renmen li nan manje.
Sourit: Yon ti bèt tèt koupe avèk rat ki gen ke long, fèy zòrèy kanpe, bouch long. Li renmen viv nan tou tè e li renmen anpil nan manje moun renmen yo. Syantis nan branch medikal yo itilize ti bèt sa a pou eseye medikaman anvan yo bay moun li paske konstitisyon kò moun menm jan avèk kò li. Yonn nan senk pati yon òdinatè operatè a itilize pou chwazi yon bagay sou ekran an epi kòmande òdinatè a. Moun deplase li menm jan avèk yon sourit ki ap mache.
Sous: Premye kote yon bagay soti. Rasin, orijin yon bagay. Tou kote dlo ki fòme yon rivyè soti. Tout rivyè soti nan yon sous.
Souse: Mete pwent yon bagay andedan bouch pou rale yon likid ki andedan li tou dousman. Mete pwent yon bagay, yon bagay nan bouch epi fè tankou li gen likid andedan li ki ap soti tou dousman pandan krache ap mouye bagay la.
Sousi: Yon ti liy cheve ki anlè je moun, men li pa cheve. chak moun gen sousi sou tou de je li. Eta yon moun ki santi li gen yon responsablite sou do li.
Soustraksyon: Yonn nan kat operasyon aritmetik yo: adisyon, soustraksyon, miltiplikasyon, divizyon. Soustraksyon de nan kat ap bay de (4 - 2 = 2).
Souvan: Eta yon bagay repetisyon li fèt avèk rapidite. Mè yo priye pi souvan pase tout relijye.
Spèmatozoyid: Yonn nan plizyè milyon ti bèt ki nan dechay yo gason, yon mal bèt. Lè yon spèmatozoyid rankontre avèk yon ovil andedan yon fi, li fòme yon ze ki ap ale vini yon timoun.
Spò: Spò: Anpil disiplin kote moun sib kèk prensip pandan yo ap fè egzèsis pou ogmante enèji nan manm kò yo. Moun fè spò anpil pou ede yo kontinye jwe anpil jwèt tankou foubòl, volebòl, bezbòl e latriye.
Spòtif: Eta yon moun ki fè spò. Nenpòt bagay ki gen rapò avèk spò.
Stil: Jan yon moun ye, jan li abiye, jan li fè tout bagay li konnen fè. Mwayen yon moun itilize pou li fè yon bagay.
Suiv: Gade sib.
Suzuki: Yon konpayi machin Japonè.
Swasant: Swasantyèm nonb pozitif la. 60. San-ven divize pa de. Senkant plis dis. Swasant Dis, Swansant-dizyèm nonb pozitif la. 70. Senkant plis ven. San mwens trant. San-karant divize pa de.
Swe: Eta yon moun ki rete anpil nan solèy, ki ap fè anpil egzèsis avèk kò li epi yon likid sale vini ap soti nan pò nan kò li. Eta yon moun ki kanpe devan yon odyans pou premye nan lavi li epi, menmsi likid sale pa ap soti nan pò li yo, li santi likid la ap soti.
Swis: Yon peyi nan kontinan Ewòp la, nan nò-lwès Nòvèj e ki gen yon konstitisyon tankou tout peyi kote ki gen wa yo. Kapital li rele Stokòlm e lang moun nan peyi sa rele Swis tou.
Syans: Konesans ki chita sou reyalite. Yon branch konesans byen defini. Konesans sou lwa lanati. Tout kò ki pre fas tè a ap toujou tonbe sou li; sa a a se yon lwa lanati ki rele gravite.
Syantifik: Tout bagay ki gen rapò avèk syans. Travay yon syantis tankou yon rechèch.
Syèk: Syèk: Yon kantite san ane ki pase. San ane.
Syèl: Syèl: Espas vid moun kapab wè anlè a kote zetwal, lalin avèk tout lòt planèt yo ye.
Sèch: Sèch: Eta yon bagay ki pa gen pyès dlo nan li.
Sèjan: Sèjan: Yon grad nan yon gwoup militè ki gen plis pouvwa pase yon kaporal. Yon sèjan kèk fwa responsab pou antrene moun ki ap rantre nan yon kò militè.
Sèl: Sèl: Yon materyèl ki gen nan lanmè e moun retire li nan lanmè, netwaye li pou yo kapab itilize nan preparasyon manje, fonn nèj avèk glas nan peyi ki fè frèt yo. Sèl gen yon eleman chimik ki rele sodyòm nan li. Yon bagay ki gen fòm do bèt tankou cheval e ki pèmèt moun, ki antrene pou sa, chita sou do yon bèt san li pa tonbe.
Sèt: Sèt: Setyèm chif nan nonb pozitif yo. 7. Katòz divize pa de. Dis mwens twa. Sis plis en.
Sètifika: Sètifika: Yon moso papye avèk ekriti sou li ki montre yon moun te etidye nan yon lekòl e li te fini etid la pou kantite tan nesesè a. Dènye klas nan lekòl primè nan peyi Ayiti.
Sèvant: Yon moun ki ap sèvi lòt moun. Yon moun ki gen pou djòb netwaye, fè manje, lave e pase rad pou tout moun ki ap viv nan kay la.
Sèvi: Sèvi: Fè travay yon moun pou li san touche pou sa. Fè yon travay pou yon moun. Travay yon moun ki bay yon lòt moun bagay pou li bwè, manje pandan moun sa andedan kay li.
Sèvis: Sèvis: Aksyon yon moun ki sèvi yon lòt moun. Aksyon yon moun ki fè yon travay, yon lòt moun te gen pou li fè, san li pa touche pou sa.
Sèvitè: Yon moun ki itilize yon moso tan, tout tan nan lavi li pou sèvi lòt moun. Yon moun, yon bagay ki ap sèvi moun. Yon gwo òdinatè ki gen anpil lòt ti òdinatè ploge sou li pou pèmèt tout ti òdinatè sa yo itilize resous, tankou pwogram avèk memwa, gwo òdinatè a gen sou li.
Sèvyèt: Sèvyèt: Yon moso twal ki kapab resevwa anpil dlo anvan li kòmanse mouye e moun itilize twal sa a pou siye kò yo lè yo fini benyen, pou siye nenpòt pati nan kò. Gen gwo sèvyèt e gen ti sèvyèt pou tout pati nan kò moun.
Sèz: Sèz: Disetyèm nonb pozitif ki gen de chif nan li: en (1) avèk sis (6). 16.
Sòl: Sòl: Yonn nan sèt nòt mizik yo: do, re, mi, fa, sòl, la, si.
Sòs: Sòs: Manje likid moun fè pou yo mete sou lòt manje ki di pou ede manje di sa yo desann pi fasil nan gòj. Sòs ogmante gou manje di yo ki pa kapab kenbe bon gou pou anpil tan menm jan avèk sòs.
Sòt: Sòt: Eta yon moun entelijans li pa devlope, ki pa gen menm konesans moun ki gen menm laj avèk li genyen.
T: T: Diznevyèm lèt nan alfabèt lang Kreyòl la. Li pwononse menm jan avèk mo, te, ki vle di fèy bouyi nan dlo epi ki sikre ou byen sele pou moun bwè.
Tab: Yon moso planch rektang, kare ou byen kèk lòt materyèl ki kanpe sou yonn ou byen plizyè pye kote moun manje, jwe kat e latriye. Yon fason pou di de ou plis moun pa depase lòt la nan nivo, wotè.
Tablo: Yon moso materyèl ki kole nan yon mi ou byen mi an menm ki prepare yon fason pou lakrè kapab ekri sou li. Yon desen ki fèt sou yon materyèl di tankou yon mi e desinatè a fè li avèk penti. Penti.
Tach: Pwent anba fèy yon pye palmis. Peyizan ayisyen itilize tach pou kouvri kay, fè kayèt.
Tafya: Bwason ki gen alkòl nan li e ki fè moun sou. Gen plizyè tafya tankou kleren, byè, wiski, wonm e latriye. chak bwason gen plis alkòl pase yon lòt.
Tafyatè: Tafyatè: Moun ki bwè tafya san kontwole kantite yo ap bwè e san chwazi lè e kote pou yo bwè. Moun ki kapab bwè anpil tafya san li pa sou. Lè yon moun bwè tafya ajen, li fè li sou pi vit pase si li te manje anvan li bwè. Yon tafyatè kapab bwè tafya li nenpòt lè nan yon jounen, menm nan maten.
Taksi: Yon vwati piblik ki pran pasaje yon kote epi ale depoze yo yon lòt kote epi yo peye chofè a kòb. Gen de gwoup taksi: yon gwoup pote yon sèl moun ou byen plizyè moun ki konnen yonn avèk lòt e lòt gwoup la pote plizyè moun menmsi yonn pa konnen lòt. Premye gwoup la fèt pou moun ki pa vle monte yon machin avèk moun yon pa konnen e se diferan pou dezyèm gwoup la.
Talon: Yon pati nan yon soulye ki fè pwent dèyè soulye a pi wo pase devan soulye a. Talon soulye fi yo kapab long anpil e li fè dèyè soulye sa yo wo anpil.
Tan: Lè. Yon kantite lè, jou, mwa, ane e latriye ki pase. Yon epòk ki pase. Eta tanperati ye. Tan Lontan, Yon kantite tan ki te pase, men gen anpil tan depi tan sa a te pase.
Tanbou: Yon enstriman mizikal ki fèt avèk yon moso bwa tankou yon mamit, yon twons bwa. Li kouvri avèk yon moso po bèt ou byen yon materyèl ki kapab tranble menm jan avèk po bèt nan yon pwent. Lòt pwent la rete san kouvri pou kite son pase. Mizisyen, gwoup mizikal nan tout peyi itilize tanbou nan mizik yo. Fòm tanbou a kapab chanje soti nan yon peyi pou ale nan yon lòt, men tout jwe menm wòl la.
Tanbourinè: Mizisyen ki renmen bat tanbou, se sèl enstriman sa li konnen jwe e li jwe li byen anpil. Li difisil pou jwenn yon lòt moun ki bat tanbou tankou yon tanbourinè paske se djòb li, pwofesyon li.
Tanbouyè: Tanbouyè: Yon moun ki konnen bat tanbou, men bat tanbou se yon bagay li fè pou yon okazyon. Bat tanbou pa pwofesyon yon tanbouyè. Li fasil pou ranplase yon tanbouyè paske prèske nenpòt lòt moun kapab bat tanbou menm jan avèk li.
Tandans: Direksyon, pozisyon yon moun, yon bagay gen entansyon ale, pran. Si pa gen yon rezon ki pi enpòtan pase rezon moun nan, bagay la deja genyen pou li ale nan direksyon sa a li ap kontinye ale.
Tande: Pati andedan zòrèy yon moun ki ede li idantifye son. Tande son san bay son sa enpòtans ou byen kenbe li nan yonn nan twa memwa yo.
Tank: Yon machin gèrye itilize pou ale nan lagè e machin sa a itilize chèn pou li deplase. Li pote kanno, li tire kanno e bal ti zam pa kapab rantre andedan li pou touye moun li ap pote yo. Yon bwat an metal ki kenbe gaz pou motè yon machin brile, rezèvwa.
Tann: Travay moun ki rete ap gade pou wè ki kote yon bagay ap soti pou li rive jwenn moun ki rete ap gade a.
Tanperati: chanjman nan lanati ki kapab fè moun cho, frèt ou byen nan mitan yo de a, ant cho e frèt. Nan peyi twopikal yo tanperati a toujou nan mitan chalè avèk fredi. Nan peyi tankou Etazini, gen twa tanperati yonn frèt anpil, yonn cho anpil, yon lòt ant cho avèk frèt.
Tant: Sè manman, sè papa yon lòt moun. Yon ti kay moun fè pou pase yon ti tan kout nan yon zòn.
Tante: Sa yon bagay ki devan je yon moun fè li santi andedan li ki kapab fè moun nan aji yon fason ou byen yon lòt fason. Yon bagay yon moun eseye fè e li pa rive fè bagay la jan li te dwe fèt la.
Tchit: Yon ti zwazo ki fè yon ti bri tankou li ap di non li tanzantan: tchit! tchit! …
Te: Fèy bouyi nan dlo epi ki sikre ou byen sele pou moun bwè.
Teleco: Premye e sèl konpayi telefòn nan peyi Ayiti pandan anpil ane pou jis lè kèk ti konpayi kòmanse rantre nan peyi a, nan finisman ane katreven-dis yo. Konpayi sa a te gen monopòl tele-kominikasyon nan peyi a e li pate kapab reponn a bezwen telefòn moun nan peyi a.
Telefone: Itilize yon aparèy telefòn pou kominike avèk yon moun nan yon lòt kay, yon lòt peyi. Fè nimewo telefòn yon moun pou kominike avèk li.
Telefòn: Telefòn: Yon mwayen kominikasyon ki pèmèt de ou plis moun kominike de lwen depi yo gen yon aparèy telefòn ki lye avèk yonn nan santral telefonik yon konpayi ki bay sèvis telefonik. Nan kòmansman evolisyon telefòn konpayi yo te konnen itilize fil sèlman pou lye chak aparèy nan yon kay avèk santral la. Nan dezyèm pati ventyèm syèk la, te vini gen aparèy telefòn san fil ki sèvi tankou jan gwo santral yo te konnen pèmèt moun nan yon peyi kominike avèk lòt moun nan lòt peyi.
Televizyon: Yon ti aparèy moun gen andedan kay ki bay son ansanm avèk imaj; konsa moun kapab wè moun sou ekran ti aparèy la. Yon gwo aparèy ki voye imaj avèk son nan yon ti aparèy; konsa moun ki ap travay kote gwo aparèy sa yo ye a kapab voye nenpòt imaj tankou sinema nan ti aparèy yo, nan kay moun. Tout sa ki fèt nan radyo kapab fèt nan televizyon, men nan televizyon moun pa tande sèlman; yo kapab wè sa yo tande a. Gwo aparèy televizyon yo itilize ond ki bezwen antèn pou kominike avèk ti aparèy ki resevwa son avèk imaj yo. Gwo aparèy yo itilize kamera pou sous son avèk imaj. Kamera kapab pran son avèk imaj yo nenpòt kote epi ale transmèt yo bay gwo aparèy la ki ap ale itilize antèn pou voye son ansanm avèk imaj nan lespas kote ti aparèy yo jwenn son avèk imaj sa yo pou mete sou ekran yo.
Temwayaj: Pawòl yon moun ap di de yon bagay li te wè avèk je li. Yon diskou fidèl nan yon legliz bay pou fè konnen kijan Bonbye te bon pou li nan yon bèl moman nan lavi li.
Temwaye: Bay yon temwayaj. chita sou yon chèz nan yon jijman pou pale de yon aksyon tankou yon krim yon moun te fè pou ede yon avoka defann yon lòt moun.
Temwen: Yon moun ki te wè lè yon bagay te ap pase. Yon moun yon bagay te pase devan li e li kapab ede mete yon kriminèl nan prizon paske li se pi bon moun ki kapab pale de sa ki te pase a.
Tenis: Yon soulye ki fèt avèk plastik e twal, ki fè pye moun dous. Se soulye sa jwè anpil jwèt spòtif itilize paske li pa ap peze pye yo. Yon jwèt ki gen de ekip, men chak ekip yo gen yonn ou byen de moun nan yo. chak ekip kanpe nan yon bò yon filè avèk yon rakèt nan men yo pou frape sou yon ti boul. chak fwa yon ekip kite lòt ekip la frape boul la yonn a de fwa nan bò teren pa li a, lòt ekip la make pwen an plis sou li.
Tenten: Bagay ki pa gen pyès valè, ki pa kapab vann pou lajan paske pa gen moun ki ap bay kòb pou li. Yon tenten pa kapab itilize pou fè anyen. Mo moun itilize pou di yon moun li pa gen pyès valè.
Teritoryal: Nenpòt bagay ki gen rapò avèk yon teritwa.
Teritwa: Yon espas tè avèk fontyè ki gen yon chèf ki ap gouvène li avèk tout sa ki nan li.
Tete: Pati nan kò moun ki sanble avèk yon bouton ki sou lestomak moun nan. Pati nan kò yon fi ki gwosi lè li ap fòme e ki fè lèt lè li nouris. Fi santi yo byen lè yon gason, ki mennaj yo, mari yo ap manyen tete yo.
Tetin: Yon pati nan yon bibwon ki fèt an plastik pou rantre nan bouch yon bebe san li pa fè ti bebe a mal lè bebe a peze sou li pou vale nouriti a.
Teyat: Pèfòmans plizyè aktè sou yon sèn pandan odyans la ap gade yo dirèkteman. Pèfòmans plizyè aktè sou yon sèl sèn ki gen chanjman pou fè li sanble avèk plizyè sèn diferan, men ki anrejistre sou yon band-mayetik.
Thomassique: Gade Tomasik.
Ti: Eta yon bagay kantite li pa anpil, gwosè li pa gwo anpil, yon bagay ki poko grandi pou rive nan wotè nòmal li.
Tibèf: Moman nan karès de moun pandan yonn ap souse koko ou byen zozo lòt moun nan.
Tijan: Non yon lwa gason ki konnen itilize kò bòkò pou kominike avèk pitit fèy li yo.
Tikal: Yon kantite bagay yon moun ap mande ou byen li ap bay, men li pa vle resevwa, bay yon gwo kantite nan li.
Tikè: Tikè: Jan yon moun rele mennaj li pou montre mennaj la li enpòtan pou li tankou kè li. Yon moso papye yon moun resevwa ki bay li yon otorizasyon pou yon kòb li peye yon moun, yon konpayi.
Timalis: Yon karaktè nan lejand ayisyen ki toujou parèt pou pi entelijan pase Bouki lè li konfwonte Bouki, yon lejand tou.
Timid: Tanperaman yon moun ki renmen rete pou kont li paske li pa renmen rete menm kote avèk lòt moun. Eta yon moun ki pa kapab gade moun nan je, menm lè li ap pale avèk yon moun. Timoun ki grandi avèk granmoun ki toujou ap entimide yo kapab grandi timid e mwen entelijan tou.
Timidite: Eta yon moun ki timid.
Timoun: Yon moun ki ap viv lakay manman li avèk papa li paske li poko kapab responsab tèt li. Yon moun ki poko gen dizuit ane, ki pa kapab vote nan yon eleksyon, ki poko fè pitit e sosyete a ap difisil pou aksepte li deja fè pitit. Moun ki sou responsablite paran yo.
Tinèl: Tinèl: Yon tou anba tè ki kòmanse yon kote pou mennen moun yon lòt kote. Yon tinèl kapab pase anba yon rivyè e machin kapab itilize li pou travèse rivyè sa a.
Tip: Pati nan yon bagay ki fè moun konprann pi byen kisa bagay la ye, aksyon yon moun ki fè konnen pi byen ki moun moun nan ye.
Tire: Eta yon moun ki resevwa yon bagay nan yon bagay li ap fè tankou li yon liv. Rale yon bagay vini nan yon direksyon. Mete yon zam tankou yon revolvè dwat sou yon bagay, yon moun epi rale gajdèt la.
Tirivyè: Yonn nan vil ki pi ansyen nan peyi Ayiti kote ki te gen yon gwo kay ki te gen 365 pòt. Kay sa a fini kraze, men mi yo toujou la. Kay sa se te palè yon prezidan ayisyen.
Tit: Yon non ki dekri pozisyon yon moun okipe san li pa dekri moun nan. Gen anpil tit tankou, majistra, kontab, prezidan e latriye.
Titanic: Yon bato ki te soti nan peyi Angletè epi li te ap ale nan peyi Etazini epi li fè aksidan e prèske tout moun ki te nan bato sa a te mouri. Bato a te gen 2220 moun nan li ki te soti nan Peyi Angletè, men 1513 te mouri nan aksidan an. Yon sinema sou aksidan bato ki te rele Titanic la ki te soti nan ane 1999. Aksidan bato a te pase nan ane 1912. Malgre moun ki te fè bato sa a te di li pa gen dwa janm fè aksidan, sou premye vwayaj li, bato a te koule anba lanmè. Titanic se yon mize li ye konnye a kote moun kapab ale vizite li anba lanmè a.
Titato: Yon jwèt ki jwe avèk twa ou byen dis pyon. Nan jwèt sa, moun pyon li yo fini anvan pèdi pati a. Pou yon jwè pèdi yon pyon fò li gen yon pyon an fas pyon lòt jwè a e gen yon plas dèyè pyon pa li a pou pyon lòt jwè a travèse ale.
Tivoudra: Yon pou majik bòkò prepare pou yon fi ou byen yon gason pou li bay yon lòt moun nan manje avèk espwa moun sa ap vini renmen li. Poud sa pa touye moun ki manje li a vit, men li touye moun ki manje li a tou dousman avèk doulè vant, vomisman e latriye.
Tiwa: Yon bwat ki gen senk kwen. Fas anlè a, ki te ap sizyèm kwen an pa kouvri; konsa bwat sa a kapab rantre nan yon tou pou moun rale li, mete bagay nan li epi pouse li rantre nan tou sa a ankò.
Tiyo: Nenpòt bagay tankou yon moso fè long ki gen yon kanal andedan li pou likid pase avèk anpil lòt bagay pase pou ale jis kote dènye pwent bagay sa a rive.
Tizán: Tizán: Yon medikaman ayisyen prepare avèk fèy, rasin, po kèk fri tankou zoranj-sirèt e latriye.
Tomasik: Yon vil nan Depatman Sant la ki toupre fontyè Dominikani an avèk Ayiti. Moun nan zòn sa konnen ale achte sa yo bezwen nan peyi vwazen an. Thomassique.
Tomat: Yon grenn yon ti plant donnen. Li gen koulè vè lè li vèt e li gen koulè wouj lè li mi. Grenn sa gen likid avèk ti grenn nan plizyè chanm ki andedan li. Moun manje tomat nan salad e nan anpil lòt manje tankou konfiti-tomat.
Tomond: Yon vil nan Depatman Sant la e sou Wout Nasyonal Nimewo Twa a. Se dènye vil anvan yon moun rive nan kapital depatman an, Ench. Thomonde.
Ton: Jan yon moun chwazi pou li pale, chante tankou wotè vwa li, vitès li ap di mo yo e chanjman nan wotè vwa li.
Tonbe: Soti anlè pou rive atè avèk libète. Lè yon bagay ap tonbe gravite rale li desann vit. Trip bèt moun manje yo ayisyen bouyon avèk li.
Tonmtonm: Yon manje moun Jeremi fè avèk lamveritab. Yo bouyi gonbo a ansanm avèk lamveritab la. Lè tout bagay fini kwit, yo mitonnen yo ansanm epi yo mete enpe dlo - nan dlo ki te bouyi lamveritab la avèk gonbo a - nan lamveritab la avèk gonbo a pou yo pa rete twò di. Tonmtonm nan bon pou manje.
Tonnè: Tonnè: Pati nan yon loray ki gen anpil elektrisite mache avèk li. Loray. Bagay kèk ayisyen konnen rele pou touye yo, nan sèman, si yon moun pa vle kwè yon pawòl yo di.
Tonton: Frè manman, frè papa yon moun. Mo anpil jèn ayisyen itilize pou rele yon moun ki pi gran pase yo; konsa yo kwè yo bay moun nan anpil respè pou moun sa. Moun sa a pa frè manman yo ou byen papa yo.
Tou: Yon ouvèti nan yon bagay ki pa nòmal nan fòm bagay sa. Kote yon moso soti nan yon bagay.
Touche: Resevwa lajan pou yon travay apre kontra, kòmansman, finisman yon travay. Kole yon pati nan yon kò sou menm kò a, sou yon lòt kò. Travay yon doktè fèy lè li ap pase men li sou tout kò yon malad pou jwenn kote yon maladi ye, pou preskri medikaman pou maladi a. Manyen.
Toufe: Eta yon èt vivan lè pa kapab rantre e soti andedan li pou jis li mouri.
Toumante: Eta yon moun ki gen anpil bagay ki ap pase nan lespri li epi bagay sa yo fè moun nan pa konnen ki bagay pou li fè anvan nan tout sa li gen pou li fè. Yon moun ki kòmanse pèdi konsyans anvan li vini fou.
Tounvis: Yon moso fè ki gen fòm tèt vis e moun itilize li pou ede moun kenbe yon vis pou vise li nan yon bagay. Tounvis Plat, Yon tounvis ki gen fòm pou li rantre nan tèt vis ki gen yon ti tras nan tèt yo. Tounvis Etwal, Yon tounvis ki kapab rantre nan tèt vis ki gen yon ti kwa nan tèt yo.
Toupre: Eta yon bagay ki pa lwen yon lòt bagay. Toupre se yon konsepsyon, li pa reprezante menm distans la pou tout moun. Sa ki lwen nan yon sitiyasyon kapab pre nan yon lòt sitiyasyon. Eta yon bagay ki prèske rive tankou yon nouvèl, yon mesaj.
Touse: Eta yon bagay ki te long epi yon moun pliye pou li vini kout epi li vini gen pli. Yon bri ki soti tanzantan nan gòj yon moun ki gripe.
Tout: Kantite yon bagay, yon gwoup san retire nan bagay la, gwoup la.
Toutrèl: Toutrèl: Yonn nan twa bèl zwazo ki sanble anpil yo: ranmye, tòt.
Touye: Retire lavi nan yon èt vivan. Fè bagay ki kòz yon moun, nenpòt lòt bagay mouri.
Toyota: Yon mak machin yon konpayi Japonè fè. Se yon machin ki dire anpil tan. Toyota fè tout gwosè machin.
Trafik: Eta bagay ki ap avanse nan yon direksyon, plizyè direksyon tankou anpil moun nan yon ri, machin sou yon wout.
Traka: Difikilte moun rankontre pou yo fè yon travay, nenpòt bagay. Bagay ki reprezante yon pwoblèm.
Tranble: Eta yon bagay ki ap souke tankou gen yon gwo van ki ap souke li. Eta yon moun ki pè yon bagay, yon moun.
Tranch: Yon moso ki koupe soti nan yon bagay moun kapab manje.
Tranche: Koupe tranch nan yon bagay. Yon moso bagay ki te koupe soti nan yon bagay tankou yon moso kasav, yon moso pen e latriye.
Tranpe: Aksyon dlo tankou lapli lè li tonbe sou yon bagay epi dlo a mouye bagay la, rantre nan li. Eta yon bagay, yon moun ki rantre nan mitan dlo epi li rete nan dlo a pandan lontan.
Transfere: Fòse, pran yon bagay epi mete li yon lòt kote, nan yon lòt pozisyon. Fòse, fè yon moun ale yon lòt kote. Retire yon moun nan yon djòb, yon travay epi mete li nan yon lòt travay pandan li toujou ap travay pou menm patwon an.
Trant: Trantyèm nonb nan nonb pozitif yo. Twa miltipliye pa dis. Dis plis dis, plis dis ankò. 30. Ven plis dis.
Travay: Nenpòt bagay yon moun fè ki itil nenpòt sosyete sou tè a. Kontribisyon yon moun bay pou yon bagay rive fèt nan yon biznis, yon òganizasyon e nenpòt lòt kote moun nan ye.
Travayè: Travayè: Moun ki ap travay, ki gen kouray pou travay e ki renmen travay.
Tray: Pwoblèm yon moun rankontre nan yon travay li ap fè epi moun sa dekouraje lè li rankontre avèk pwoblèm nan. Pwoblèm yon moun genyen e li ap rakonte lòt moun li paske li panse pwoblèm nan twòp pou li.
Tren: Yon machin ki long anpil e ki deplase sèlman sou ray. Yon tren sanble avèk yon koulèv ki ap trennen sou vant li paske wou li yon kache. Tren kapab pote anpil moun, anpil chay tankou vwati avèk kamyon.
Trepase: Deplase soti nan lavi. Moman lè yon moun ap pèdi tout fòs ki te disponib andedan li pou li kapab mouri. Anpil moun gen yon gwo òkèt ki diminye piti piti pou jis moun nan mouri epi òkèt la disparèt.
Trese: Aksyon plizyè bagay tankou twa branch fil, cheve ki ap deplase soti a dwat epi ale a goch san rete pandan yonn ap rantre nan lòt la.
Tretman: Etap yon moun pase anvan maladi li rive trete, geri. Jan yon moun viv avèk yon lòt moun.
Tribilasyon: Pwoblèm moun genyen e ki sanble yo pa ap janm rezoud. Moun ki gen pwoblèm konsa ap vini abitye avèk li tankou li pa yon vrè pwoblèm pou moun nan.
Tribinal: Yon kay leta kote jijman fèt. Kote yon jij, yon jiri, de avoka ou plis, avèk yon gwoup moun reyini pou fè yon jijman. Tout moun sa yo pa oblije patisipe nan yon jijman, men lè yo tout la gen mwens chans pou gen magouy fèt nan jijman an.
Trip: Tiyo vyann moun avèk anpil lòt bèt gen andedan vant yo kote manje gen pou yo pase anvan yo ale nan poupou. Manje ki pa ale nan poupou yo ap rete andedan vant moun nan ou byen bèt la, nan kèk trip, anvan yo rantre nan vyann kò a.
Tripotay: Koze yon moun pale, di sou lòt moun epi bagay sa yo pa vrè.
Tripòt: Tripòt: Yon moun ki renmen pale, di bagay ki pa vrè sou lòt moun.
Très: Très: chak branch nan yon bagay ki trese. chak gwo branch cheve nan tèt yon moun ki gen twa ti gwoup cheve.
Trèz: Trèz: Katriyèm nonb nan nonb pozitif yo ki gen de chif nan li: en (1) avèk twa (3). 13.
Twa: Katriyèm chif nan nonb pozitif yo. Sis divize pa de. De plis en. 3.
Twal: Yon materyèl koutiryè avèk tayè itilize pou fè rad. Pwodiktè ki fè twal yo te konnen itilize fil pou fè twal. Konnye a yo fè twal avèk anpil lòt bagay, menm avèk likid tankou lèt bèf.
Twalèt: Twalèt: Yon chanm nan yon kay kote moun benyen, lave yonn ou plizyè pati nan kò yo. Gen twalèt ki gen kote pou moun poupou e bwose dan yo.
Twasèt: Yon jwèt ki jwe avèk ventsuit fèy kat. Nan jwèt sa, nimewo sèt la pi piti pase tout kat yo e las la pi gwo pase tout kat yo. Soti nan pi piti a pou rive nan pi gwo a, men non tout kat yo: sèt, uit, nèf, dis, onz (J), douz (Q), trèz (K), las (A). Lè plizyè moun ap jwe pi gwo kat yo bay moun ki genyen yo a dwa pou pran kat ki pi piti yo atè a.
Twons: Yon moso bwa byen mezire ki koupe soti nan yon pye bwa. Yon pye bwa kapab genyen plizè twons nan li.
Twòp: Twòp: Kantite ki an plis la nan yon bagay. Diferans ki genyen ant kantite yon bagay te dwe ye avèk kantite bagay la ye.
Tèks: Tèks: Konbinezon plizyè mo ki fòme plizyè fraz lektè kapab li epi yo ap konprann sa ekriven an te vle di a. Yonn, plizyè paragraf ki rasanble ansanm. Yon liv.
Tèt: Tèt: Pati ki pi wo nan yon bagay. Pati kote bouch, je, nen e zòrèy yon èt vivan tankou moun ye. Premye gwoup moun ki kanpe nan yon liy moun. Tèt Anba, Pran yon moun, yon bagay epi mete pati anlè a anba epi mete pati anba anlè. Tèt Kale, Eta tèt yon moun ki koupe tout cheve nan tèt li. Eta yon moun tout cheve nan tèt li rache lè li soufri yon maladi tankou kansè. Eta yon gason ki pèdi tout cheve nan tèt li paske li ap rantre nan laj.
Tòt: Tòt: Yonn nan twa zwazo ki sanble anpil: toutrèl, ranmye.
Tòti: Tòti: Yon bèt ki viv nan dlo, ki kapab viv dèyò dlo pandan anpil tan tou e ki mache dousman anpil. Eta pa yon moun ki mache dousman.
Tòtòt: Yon bagay ki gen yon tou nan li pou yon moun, yon bèt rale likid ki andedan li. Travay yon moun ki kraze yon mango epi fè yon ti tou nan pwent li pou rale ji mango a.
U: U: Ventyèm lèt nan alfabèt lang Kreyòl la.
Uit: Gade Yuit.
Uityèm: Uityèm: Gade Yuityèm.
V: V: Venteinyèm lèt nan alfabèt lang Kreyòl la.
Vag: Eta yon bagay ki pa fasil pou konpran paske chak moun kapab konprann li nan fason pa yo e fason yon moun konprann li a pa menm jan yon lòt moun konprann li. Eta yon moun ki pa bay pyès bagay valè, menm lavi. Pati nan yon kantite dlo tankou lanmè, rivyè ki chita yon kote epi van ap pouse li ale sou tè ki sou kote dlo sa a.
Vaksen: Medikaman doktè bay moun pou prepare kò moun nan kont maladi yo konnen moun nan ap genyen kanmenm si li pa pran medikaman sa a. Gen de maladi moun toujou pran vaksen pou yo: tibèkiloz avèk polyo.
Vaksinen: Bay yon moun yon vaksen pou prepare moun nan kont yon maladi ki toujou atake tou moun nan lavi yo kanmenm.
Valanten: Mennaj gason, mari yon fi, yon gason ki pase jou katòz Fevriye nan yon ane renmen, marye, plase avèk yon fi.
Valantin: Mennaj fi, madanm yon gason, yon fi ki pase jou katòz Fevriye nan yon ane renmen, marye, plase avèk yon gason.
Vale: Mete yon bagay tankou manje, dlo nan bouch epi kite li desann nan gòj. Aksyon yon gwo bagay ki kite yon ti bagay rantre andedan li.
Van: Mouvman envizib ki fèt nan lanati ki gen anpil fòs pou deplase, souke, kraze nenpòt bagay. Fòs van depann de vitès van an. Yon van kapab kouri soti nan vitès zewo pou rive nan vitès san-swasant kilomèt pou chak inèdtan e menm plis. Lè sa a, van vini rele siklòn.